مرتضی جوهری

دستیابی به متن سخنرانی محرمانه «نیکیتا خروشچف» در بیستمین کنگره حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۵۶، یکی از موفقیت های موساد در دوران ریاست ایسر هارل بود که توانست در بین سرویس های اطلاعاتی دنیا ابراز وجود کند؛ زیرا در آن زمان بیشتر سرویس های اطلاعاتی جهان در تلاش بودند به این سخنرانی دست پیدا کنند اما موفق به انجام این کار نشدند.
این سخنرانی فوق محرمانه در بیستمین کنگره حزب کمونیست شوروی، به تاریخ ۲۵ فوریه ۱۹۵۶ در مسکو ایرادشد. نیکیتا خروشچف، دبیراول حزب در این سخنرانی به جنایات استالین پرداخت و آن را محکوم کرد که این تغییر بزرگی در سیاست شوروی محسوب می ‌شد. محتوای دقیق این سخنرانی در آن زمان به عنوان اطلاعاتی بسیار ارزشمند در نظر گرفته می‌شد و سازمان ‌های اطلاعاتی غربی اولویت اصلی خود را برای به‌دست آوردن یک نسخه از آن قرار داده بودند.
البته موساد در آن زمان ادعا می کرد که متن این سخنرانی را به دنبال یک عملیات برنامه ریزی شده، ربوده است، اما این طور نبود. بعدها معلوم شد که در ابتدا یک روزنامه نگار یهودی لهستانی به نام «ویکتور گراجوسکی» 
(Wiktor Grajewski)به طور اتفاقی به محتوای این سخنرانی دسترسی پیدا کرده و سپس آن را در اختیار سفارت اسرائیل در لهستان قرار داده بود.
گراجوسکی که در طول جنگ جهانی دوم به شوروی گریخت، در آنجا به کمونیسم گرایش پیدا کرد. پس از بازگشت به لهستان، خانواده اش به اسرائیل مهاجرت کردند اما او ترجیح داد برای تحصیل و کار در لهستان بماند. در سال ۱۹۵۵ هنگامی که برای دیدن خانواده اش به سرزمین های اشغالی رفت، احساس همبستگی با اسرائیل پیدا کرد و از باورهای کمونیستی خود دست کشید اما این تغییر عقیده را برای مدت ها علنی نکرد و دوباره به لهستان بازگشت. در لهستان دوست دختری داشت که منشی «ادوارد اوچاب» دبیر اول کمیته مرکزی حزب کمونیست لهستان بود و از این طریق با اوچاب آشنا شد. در یک مراسم تحلیف ریاست حزب وقتی همه سرگرم بودند، او از دفترچه ای که به طور اتفاقی در اتاق اوچاب پیدا کرد تعدادی عکس گرفت. پس از پایان مراسم و مشاهده عکس‌ها متوجه شد این دفترچه حاوی متن سخنرانی خروشچف است. او هیچ تعلق سیاسی یا کاری با صهیونیست ها یا موساد نداشت و فقط به این دلیل که با اسرائیل احساس همبستگی می کرد، عکس ها را به طور مخفیانه به سفارت اسرائیل در لهستان که در آن زمان به شدت تحت نظر بود تحویل داد. کارکنان سفارت هم آنها را در اختیار ایسر هارل قرار دادند که غوغایی بزرگ در دنیا به‌وجود آورد. موساد این عکس ها را برای خوش خدمتی به سازمان سیا تحویل داد که این اقدام باعث آغاز همکاری های مشترک بین این دو سازمان جاسوسی شد که تا به امروز ادامه دارد. گراجوسکی نیز بعدها به عنوان جاسوس دو جانبه بین کا.گ.ب و موساد اما به نفع اسرائیلی ها مشغول به خدمت شد. این دستاورد موساد باعث شهرتش در جهان شد، هر چند که مانند برخی عملیات های دیگر آن به طور اتفاقی و شانسی توانست موفق شود.
ادامه دارد...